Hôm nọ ông khách đến chỗ tôi đặt tủ bếp, loanh quanh xem một lượt rồi nói thẳng tại sao chỗ nào cũng ngăn nắp, mỗi chỗ sau máy cưa là bề bộn như thể bãi chiến trường. Tôi cười cười bảo đó là chỗ để riêng cho những miếng gỗ vụn mà sau này cứu được tận ba đơn. Nói thật, theo nghề 15 năm rồi, tôi chẳng mấy khi thấy một xưởng nào sạch bong mà làm ăn tấn tới. Nếu bạn đang tìm hiểu về thi công nội thất chung cư một cách thực dụng, thì chuyện cái góc bừa này đáng để tâm hơn những bức ảnh đẹp đẽ trên mạng xã hội.
Nhiều người cho rằng xưởng gỗ sạch sẽ mới làm ăn được, riêng tôi thì ngại cái sạch sẽ đó
Trên facebook, xưởng nào cũng khoe ảnh sạch bóng, vật liệu xếp đặt thẳng tăm tắp, anh em thợ mặc đồ phẳng phiu. Khách xem thì thích, nhưng mà anh em làm nghề nhìn vào là hiểu ngay. Cách đây mấy năm tôi thấy một cái xưởng xưởng của người quen quét tước quá đà. Buổi sáng cũng bắt hai anh dọn dẹp suốt. Tới lúc người thợ cần cắt một miếng gỗ, anh ta ngại không dám vì ngại bẩn sàn mới lau. Kết quả là tiến độ chậm gần 7 ngày, đồng thời hao hụt gỗ vọt lên do thợ cắt vội để xong rồi quăng miếng thừa. Bản thân tôi từng thống kê sơ bộ ở mấy xưởng thân quen: xưởng sạch quá thường hao hụt khoảng 12-15% nguyên liệu, còn xưởng có khu vực dở dang chỉ 6-8%. Chênh một khoảng 7 phần trăm vật liệu bỏ đi mỗi tháng là một khoản đáng kể đâu.
Ba miếng gỗ vụn ở chỗ đó đã trả tiền thuê xưởng tháng đó
Hồi tháng tư năm ngoái, nhận về một cái tủ áo gấp cho ông khách tại quận 7. Thiếu đúng một loại gỗ veneer vân sồi mà đặt thêm thì phải đợi 3 hôm. Lúc rối, tôi nhớ ra trong góc cái đống đó vẫn còn mấy miếng vụn đúng loại ấy hồi một đơn làm kệ bếp trước đó 2 tháng. Đem ra ghép lại, vừa khít. Cái đơn kịp giao, ông khách không hề biết gì cả. Từ đó, tôi bắt tay chia gỗ vụn theo 3 nhóm rành mạch: trên 40cm dành đóng ngăn kéo, 15-40cm dùng bù bề mặt, dưới 15 phân dành làm đồ phụ như chân bàn, gá tủ. Còn ốc vít dư thì bỏ vào vài cái thùng nhựa dán tên theo chủng, ai muốn thì đến mà lấy. Nếu tính, hàng tháng tôi tiết kiệm tầm 4-5 triệu tiền vật liệu nhờ tái sử dụng đám miếng này. Nghe nhỏ, nhưng tính 12 tháng là tầm 60 triệu, đủ gánh tiền thuê xưởng vài tháng.
Anh thợ mới thường được tôi cho đứng ở góc bừa đó 7 ngày c mới cầm máy
Anh nào mới vô xưởng, tuần đầu tiên chưa được đụng máy cắt liền. Tôi bắt đứng ở góc gỗ vụn trước đã. Người ở ngoài nhìn vào thấy chẳng có gì, nhưng thực tế đó là lớp học rẻ nhất mà hiệu quả nhất. Tại đó, họ biết cách cách nhìn gỗ để phân biệt sồi, tần bì, hay MDF. Họ tập xử lý vết mặt như là trầy, mẻ, hoặc lỗi keo thừa. Hồi nọ, một anh hai mươi hai tuổi mới vô đứng khu vực này một tuần lễ, rồi khi được cầm máy khoan một loạt tủ áo. Cậu nhận ra mũi khoan lệch hai li so với bản vẽ. Nếu chẳng nhờ tuần ngoài góc học làm lỗi, anh ta đã khoan cả lô bốn chục cái mới nhận ra. Khắc phục kịp tránh đền trên 10 triệu. Anh em nhà thường đùa với nhau: chỗ bừa ấy là trường dạy nghề không thu tiền." Nói thế mà không ngoa chút nào.
Khi khách đòi xưởng phải sạch như showroom, tôi thường dẫn họ ra sau máy cưa
Có lần một ông chủ khách sạn vô chỗ tôi. Vừa bước vô là ảnh nói liền muốn xưởng phải sạch trơn y như phòng trưng bày, khách sẽ ghé thăm luôn. Tôi thì cười, rồi đưa ảnh ra sau máy cưa, nơi tụi thợ đang uốn cây, máy kêu ầm, bụi tung mịt. Tôi nói thẳng luôn: chỗ tôi làm thật chứ chẳng phải chỗ cảnh. Sạch y như showroom nghĩa là tôi phải thuê thêm 3 anh chỉ để dọn liên tục, tiền đó sẽ phải nhập vào giá từng đơn. Cái buồn cười là khi một hồi ở coi, ảnh hiểu ra, rồi còn khoái kiểu làm thật thà đó. Tôi rút ra một điều: giữ ranh giới phân chia khu showroom và khu làm dứt khoát. Khách hàng muốn tin tưởng thì mời vô cái phòng trưng bày. Còn muốn hiểu quy trình thì ra sau xưởng. Nếu ai đang đặt đóng đồ, tôi nói thật một điều: đừng chọn xưởng theo cái sạch bề ngoài. Thử hỏi anh em ở góc gỗ vụn một câu xem họ trả lời thế nào, bạn sẽ biết ngay chỗ đó thật biết nghề hay không.